ترکیب شیمیایی روی گواهی کیفیت یک ردیف عنصر است، اما هر عنصر یک کار مشخص میکند. کروم استیل را ضدزنگ میکند، نیکل آن را نگیر و چکشخوار میکند، و مولیبدن در برابر کلراید مقاومش میکند. وقتی این نقشها را بدانید، هم گواهی را میخوانید و هم دلیل تفاوت قیمت و کاربرد گریدها را میفهمید.
| عنصر | چه میکند | نمونه در گریدها | هزینه و نکته |
|---|---|---|---|
| کروم (Cr) | لایه محافظ اکسید روی سطح میسازد؛ مقاومت در برابر زنگ و اکسیداسیون در دما | 304 حدود ۱۸٪؛ 310S حدود ۲۵٪ | استیل بدون حدود ۱۰٫۵٪ کروم «ضدزنگ» حساب نمیشود |
| نیکل (Ni) | ساختار آستنیتی میدهد: نگیر، چکشخوار، چقرمه، جوشپذیر | 304 ۸ تا ۱۰٫۵٪؛ 316 ۱۰ تا ۱۴٪ | بزرگترین عامل هزینه، چون مقدارش زیاد است؛ قیمت استیل با نیکل بالا و پایین میشود |
| مولیبدن (Mo) | مقاومت در برابر خوردگی حفرهای و کلراید | 316 ۲ تا ۳٪ | سقف دمای کار و مقاومت اکسیداسیون را بالا نمیبرد |
| کربن (C) | سختی و استحکام | 420J2، 410؛ در 304L و 316L عمداً کم است | در آستنیتیها خطر حساسشدن در جوش |
| نیتروژن (N) | استحکام و مقاومت حفرهای بیشتر، کمک به ساختار آستنیتی | دوپلکس 2205؛ در 304 حداکثر ۰٫۱۰٪ | — |
| منگنز (Mn) | همراه با نیتروژن، جایگزین بخشی از نیکل | 201 | ارزانتر، اما مقاومت خوردگی کمتر |
| سیلیسیم (Si) | مقاومت در برابر اکسیداسیون و کربورهشدن | 314 (۱٫۵ تا ۳٪) | جوشپذیری را کم میکند |
| تیتانیوم (Ti) | پایدارکننده: جلوی حساسشدن را میگیرد | 321 | — |
| گوگرد (S) | ماشینکاری را آسانتر میکند | گریدهای ماشینکاری آزاد | مقاومت خوردگی و جوشپذیری را کم میکند |
کروم روی سطح لایهای بسیار نازک و نامرئی از اکسید میسازد. این لایه در صورت خراش خودش را بازسازی میکند، و همین است که جلوی زنگزدگی را میگیرد، نه رنگ یا آبکاری. هرچه کروم بیشتر باشد، مقاومت در برابر اکسیداسیون در دمای بالا هم بیشتر است؛ به همین دلیل گریدهای نسوز مثل 310S حدود ۲۵٪ کروم دارند.
نیکل ساختار آستنیتی را پایدار میکند. نتیجهاش سه چیز است: استیل مغناطیسی نیست (همان «نگیر»)، خوب فرم میگیرد و جوش میخورد، و حتی در دمای پایین چقرمه میماند. گریدهای فریتی مثل 430 نیکل تقریباً ندارند و به آهنربا میچسبند (همان «بگیر»). چون نیکل گران است و قیمتش نوسان دارد، قیمت استیلهای نیکلدار با بازار نیکل و ارز تغییر میکند.
مولیبدن مقاومت در برابر خوردگی حفرهای را بالا میبرد؛ همان خوردگی نقطهای که با نمک و کلراید شروع میشود. تفاوت اصلی 316 با 304 همین ۲ تا ۳ درصد مولیبدن است (نیکل 316 هم کمی بیشتر است). اشتباه رایج این است که 316 را برای دمای بالا میخرند: مولیبدن مقاومت در برابر اکسیداسیون را بالا نمیبرد و سقف دمایی 316 همان 304 است (۹۲۵ مداوم، ۸۷۰ متناوب).
در گریدهای سختشونده (410، 420، 420J2) کربن همان چیزی است که سختی میدهد. در آستنیتیها برعکس، کربن زیاد در جوش مشکل میسازد: با کروم کاربید میسازد و مقاومت ناحیه جوش را کم میکند. به همین دلیل نسخههای کمکربن (304L، 316L) وجود دارند. توضیح کامل در مقاله «معنی L و H».
تیتانیوم در 321 کربن را پیش از کروم میگیرد و جلوی حساسشدن در دمای ۴۲۵ تا ۸۷۰ درجه را میگیرد. منگنز (همراه با نیتروژن) در 201 بخشی از نیکل را جایگزین میکند؛ نتیجه قیمت کمتر و مقاومت خوردگی کمتر است، و به همین دلیل 201 برای تجهیزات غذایی یا محیط مرطوب جایگزین 304 نیست. سیلیسیم در 314 مقاومت در برابر کربورهشدن را بالا میبرد.
در ردیف ترکیب شیمیایی گواهی، سه عدد را اول ببینید: کروم، نیکل و مولیبدن. برای 304 باید کروم حدود ۱۷٫۵ تا ۱۹٫۵ و نیکل ۸ تا ۱۰٫۵ باشد؛ برای 316 مولیبدن ۲ تا ۳٪ دیده شود. اگر نیکل یا مولیبدن کمتر از حد گرید است، گرید عوض شده است.
کروم روی سطح لایهای بسیار نازک و نامرئی از اکسید میسازد که در صورت خراش خودش را بازسازی میکند و جلوی زنگزدگی را میگیرد. استیل بدون حدود ۱۰٫۵٪ کروم «ضدزنگ» حساب نمیشود.
نیکل ساختار آستنیتی را پایدار میکند؛ نتیجه این است که استیل مغناطیسی نیست (نگیر)، خوب فرم میگیرد و جوش میخورد. گریدهای فریتی مثل 430 نیکل تقریباً ندارند و به آهنربا میچسبند (بگیر).
خیر. مولیبدن 316 مقاومت در برابر کلراید و خوردگی حفرهای را بالا میبرد، نه مقاومت در برابر اکسیداسیون. سقف دمایی 316 همان 304 است: ۹۲۵ درجه مداوم و ۸۷۰ درجه متناوب.
نیکل بزرگترین عامل هزینه در استیلهای آستنیتی است، چون مقدارش زیاد است و قیمتش نوسان دارد؛ به همین دلیل قیمت استیلهای نیکلدار با بازار نیکل و ارز تغییر میکند.
در 201 منگنز (همراه با نیتروژن) بخشی از نیکل را جایگزین میکند؛ قیمت کمتر است اما مقاومت خوردگی هم کمتر است. برای تجهیزات غذایی یا محیط مرطوب جایگزین 304 نیست.
محیط کار (کلراید، اسید، دما)، جوش خوردن یا نخوردن قطعه، و اینکه نگیر بودن برایتان مهم است یا نه.
انتخاب گرید بخشی از کاری است که انجام میدهیم. اگر مطمئن نیستید کدام گرید برای کاربرد شما درست است، پیش از سفارش با کارشناس ما مشورت کنید. همراه هر سفارش، گواهی کیفیت کارخانه سازنده (سرتیفیکیت) ارائه میشود.
ترکیب شیمیایی و خواص از متن استانداردهای ASTM A240 (ورق) و ASTM A276 (میلگرد). دماها از جدول فنی داخلی شرکت، تطبیقدادهشده با دادههای Sandmeyer، AZoM، Guanyu و Stainless UK. توضیحات متالورژی عمومی بر پایه مراجع عمومی استیل ضدزنگ است.
آخرین بهروزرسانی:
تهیه و بهروزرسانی: استیل پوشش.