جدول مقایسه ترکیب شیمیایی و دمای کاری استیل‌های سری 300

این صفحه ترکیب شیمیایی گریدهای رده اصلی ما را طبق استاندارد AISI کنار هم قرار می‌دهد، همراه با حداکثر دمای کاری هر گرید. از آن برای مقایسه سریع گریدها و بررسی گواهی کیفیت کارخانه سازنده (سرتیفیکیت) سفارش خود استفاده کنید.

گریدهای رده فرعی و به‌سفارش در این جدول نیستند؛ مشخصات آن‌ها را در صفحه هر گرید ببینید.

ترکیب شیمیایی (درصد وزنی، طبق AISI) و حداکثر دمای کاری

ترکیب شیمیایی — درصد وزنی، طبق AISI							حداکثر دمای کاری — درجه سانتی‌گراد
گرید (AISI)	کربن (C)	کروم (Cr)	نیکل (Ni)	مولیبدن (Mo)	سیلیسیم (Si)	سایر	کار مداوم	کار متناوب
304	حداکثر ۰٫۰۸	۱۸ تا ۲۰	۸ تا ۱۰٫۵	—	حداکثر ۱٫۰۰	—	۹۲۵	۸۷۰
304L	حداکثر ۰٫۰۳	۱۸ تا ۲۰	۸ تا ۱۲	—	حداکثر ۱٫۰۰	—	۹۲۵	۸۷۰
316	حداکثر ۰٫۰۸	۱۶ تا ۱۸	۱۰ تا ۱۴	۲ تا ۳	حداکثر ۱٫۰۰	—	۹۲۵	۸۷۰
316L	حداکثر ۰٫۰۳	۱۶ تا ۱۸	۱۰ تا ۱۴	۲ تا ۳	حداکثر ۱٫۰۰	—	۹۲۵	۸۷۰
321	حداکثر ۰٫۰۸	۱۷ تا ۱۹	۹ تا ۱۲	—	حداکثر ۱٫۰۰	تیتانیم: حداقل ۵ برابر کربن	۹۲۵	۹۰۰
309S	حداکثر ۰٫۰۸	۲۲ تا ۲۴	۱۲ تا ۱۵	—	حداکثر ۱٫۰۰	—	۱۰۹۵	۹۸۰
310	حداکثر ۰٫۲۵	۲۴ تا ۲۶	۱۹ تا ۲۲	—	حداکثر ۱٫۵۰	—	۱۱۵۰	۱۰۳۵
310S	حداکثر ۰٫۰۸	۲۴ تا ۲۶	۱۹ تا ۲۲	—	حداکثر ۱٫۵۰	—	۱۱۵۰	۱۰۳۵
314	حداکثر ۰٫۲۵	۲۳ تا ۲۶	۱۹ تا ۲۲	—	۱٫۵ تا ۳٫۰	—	۱۱۵۰	۱۰۳۵

برای همه گریدهای این جدول: منگنز (Mn) حداکثر ۲٫۰۰، فسفر (P) حداکثر ۰٫۰۴۵ و گوگرد (S) حداکثر ۰٫۰۳۰ درصد. باقی‌مانده، آهن است. علامت «—» یعنی استاندارد برای آن عنصر در آن گرید حدی تعیین نکرده است.

دو ستون آخر، حداکثر دمای کاری در هوا به درجه سانتی‌گراد است (این اعداد جزو استاندارد AISI نیستند). توضیح «مداوم» و «متناوب» و نکته‌های دمایی هر گرید، در جدول دمای کاری پایین‌تر آمده است.

حداکثر دمای کاری هر گرید، کار مداوم و متناوب، در جدول بعدی آمده است.

کروم، نیکل و مولیبدن در استیل چه می‌کنند؟

این اعداد را چطور بخوانیم؟

این جدول طبق AISI است. حدود ASTM A240 (استاندارد ورق) در چند عنصر کمی فرق دارد، مثلاً کربن 304 در آن حداکثر ۰٫۰۷ است؛ جدول A240 و خواص مکانیکی هر گرید در صفحه همان گرید آمده است.
اعداد جدول، «حد مجاز» استاندارد است، نه آنالیز یک محموله خاص. آنالیز واقعی هر محموله در گواهی کیفیت آن آمده و باید داخل همین محدوده‌ها باشد.
حرف L یعنی کربن پایین (حداکثر ۰٫۰۳ درصد) — برای قطعاتی که جوشکاری سنگین می‌شوند.
حرف S در 309S و 310S هم یعنی کربن پایین‌تر از نسخه معمولی همان گرید؛ مثلاً حداکثر کربن 310S، ۰٫۰۸ درصد است و 310 معمولی، ۰٫۲۵ درصد.
مولیبدن فقط در 316 و 316L هست؛ دلیل مقاومت بیشتر آن‌ها در برابر کلراید و خوردگی حفره‌ای همین است.
تیتانیم در 321 کربن را «تثبیت» می‌کند تا در کار طولانی در دمای بالا، کروم مرز دانه‌ها از بین نرود.
کروم و نیکل بالاتر 309S، 310، 310S و 314 — و سیلیسیم بیشتر 314 — منشأ مقاومت حرارتی این گریدهاست.

بررسی گواهی کیفیت با همین جدول

همراه هر سفارش گواهی کیفیت ارائه می‌کنیم، پس می‌توانید اعداد گواهی را با همین جدول مقایسه کنید. مثلاً اگر روی گواهی یک ورق 304، نیکل کمتر از ۸ درصد آمده باشد، آن جنس 304 نیست.

گواهی ممکن است طبق استاندارد دیگری (مثل ASTM یا EN) صادر شده باشد که محدوده‌هایش کمی با AISI فرق دارد. در این صورت، عدد گواهی را با همان استانداردی مقایسه کنید که روی گواهی نوشته شده — یا از ما بپرسید.

حداکثر دمای کاری — درجه سانتی‌گراد، در هوا

گرید	کار مداوم	کار متناوب (گرم و سرد شدن مکرر)	نکته
304 / 304L	۹۲۵	۸۷۰	ماندن طولانی در بازه ۴۲۵ تا ۸۷۰ درجه، 304 معمولی را حساس می‌کند. برای کار مداوم در این بازه، 321 انتخاب بهتری است.
316 / 316L	۹۲۵	۸۷۰	سقف دمایی دقیقاً مثل 304. مولیبدن مقاومت در برابر خوردگی می‌دهد، نه حرارت.
321	۹۲۵	۹۰۰	تثبیت‌شده با تیتانیم؛ مناسب کار مداوم در بازه ۴۲۵ تا ۸۷۰ درجه، بدون حساس‌شدن.
309S	۱۰۹۵	۹۸۰	اولین گرید واقعاً نسوز سری 300. خطر تردی (فاز سیگما) در بازه ۵۰۰ تا ۹۵۰ درجه، مثل 310S و 314.
310 / 310S	۱۱۵۰	۱۰۳۵	بالاترین سقف دمایی سری 300. خطر تردی (فاز سیگما) در بازه ۵۰۰ تا ۹۵۰ درجه.
314	۱۱۵۰	۱۰۳۵	سقف دمایی مثل 310، با مقاومت بیشتر در برابر کربوره‌شدن. خطر تردی (فاز سیگما) در بازه ۵۰۰ تا ۹۵۰ درجه.

«مداوم» و «متناوب» یعنی چه؟

کار مداوم یعنی قطعه به‌طور پیوسته در این دما بماند. کار متناوب یعنی قطعه مرتب گرم و سرد شود — و عدد آن پایین‌تر است، چون گرم و سرد شدن مکرر، لایه اکسید محافظ سطح را ترک می‌دهد و جدا می‌کند.

بعضی کاتالوگ‌های کارخانه عدد «پیک» منتشر می‌کنند، یعنی افزایش کوتاه‌مدت دما، که از هر دو عدد بالاتر است. آن عدد با «متناوب» یکی نیست و نباید با این جدول مقایسه شود.

این اعداد مربوط به مقاومت در برابر اکسیداسیون در هواست. استحکام قطعه در دمای بالا، بار مکانیکی، و محیط‌های گوگردی یا کربنی می‌تواند انتخاب گرید را تغییر دهد.

هنوز بین دو گرید مرددید؟

این جدول برای محدود کردن گزینه‌هاست، نه جایگزین مشاوره. کاربرد، دما و محیط کارتان را بگویید تا گرید مناسب را پیشنهاد کنیم — انتخاب گرید بخشی از خدمات ماست.