استیل پوششآلیاژ پیشرو ۰۲۱-۶۶۳۹۲۶۹۱

تفاوت استیل نسوز 321 و 304: دمای کار، جوش و کاربرد

استیل نسوز 321 (معادل اروپایی 1.4541) در اصل همان 304 (1.4301) است که به آن تیتانیوم اضافه شده. تیتانیوم کربن را به خودش می‌گیرد تا وقتی قطعه مدت طولانی بین ۴۲۵ تا ۸۷۰ درجه کار می‌کند، کروم مرز دانه‌ها از دست نرود و قطعه «حساس» نشود. برای دمای معمولی 304 کافی و رایج‌تر است؛ برای قطعه جوشی که طولانی در این بازه داغ می‌ماند، 321 انتخاب درست است.

دو ورق استیل روی هم با حک شدن گرید 321 و گرید 304، برای مقایسه استیل نسوز 321 و 304
در این مقاله می‌خوانید

«حساس شدن» یعنی چه؟

وقتی 304 معمولی مدت طولانی در بازه حدود ۴۲۵ تا ۸۷۰ درجه بماند (یا جوش سنگین بخورد)، کربن آن با کروم ترکیب می‌شود و کاربید کروم در مرز دانه‌ها رسوب می‌کند. اطراف مرز دانه کروم کم می‌شود و همان‌جا مسیر خوردگی بین‌دانه‌ای می‌شود. به این پدیده حساس‌شدن (sensitization) می‌گویند. دو راه جلوگیری هست:

  • کربن را کم کنیم: گرید 304L (کربن حداکثر ۰٫۰۳ درصد). برای جوشکاری سنگین در دمای معمولی کافی است.
  • کربن را قفل کنیم: گرید 321. تیتانیوم پیش از کروم با کربن ترکیب می‌شود. برای کار مداوم در همین بازه دمایی، این راه مطمئن‌تر است.

مقایسه ترکیب شیمیایی و دمای کار

304 (1.4301)321 (1.4541)
کربن (حداکثر)۰٫۰۸۰٫۰۸
کروم۱۸ تا ۲۰۱۷ تا ۱۹
نیکل۸ تا ۱۰٫۵۹ تا ۱۲
تیتانیومنداردحداقل ۵ برابر کربن
دمای کار مداوم در هوا۹۲۵ درجه۹۲۵ درجه
دمای کار متناوب در هوا۸۷۰ درجه۹۰۰ درجه
کار طولانی در ۴۲۵ تا ۸۷۰ درجهخطر حساس‌شدنمناسب، بدون حساس‌شدن
سقف در اگزوز گوگردیتایید نشدهحدود ۷۵۰ درجه

درصد وزنی طبق AISI؛ دماها به درجه سانتی‌گراد. جدول کامل: مقایسه گریدها. نقش هر عنصر: عناصر آلیاژی در استیل.

سقف دمای کار مداوم 321 حدود ۹۲۵ درجه است؛ مزیت اصلی آن کار پیوسته در ۴۲۵ تا ۸۷۰ درجه بدون حساس‌شدن است. اگر دمای کار شما بالاتر از حدود ۹۲۵ درجه است، سراغ گریدهای نسوز با کروم و نیکل بیشتر بروید: 309S (1.4833) تا حدود ۱۰۹۵ درجه و 310S (1.4845) تا حدود ۱۱۵۰ درجه. (راهنمای استیل نسوز)

کی 321؟

  • قطعات جوشی که مدت طولانی بین ۴۲۵ تا ۸۷۰ درجه کار می‌کنند: اگزوز و منیفولد، اتصالات انبساطی، مبدل‌های حرارتی، لوله‌کشی بخار و گاز داغ در پالایشگاه و نیروگاه.
  • 321 به‌صورت ورق 321، لوله 321، میلگرد 321 و کویل 321 عرضه می‌شود.
  • احتیاط در اگزوز گوگردی: در دود سوخت مازوت یا گاز ترش، داده‌های کارخانه سقف دمای 321 را حدود ۷۵۰ درجه می‌دانند، پایین‌تر از ۹۲۵ درجه هوای تمیز.

کی 304؟

  • دمای معمولی: صنایع غذایی، آشپزخانه صنعتی، مخازن، لوله‌کشی آب و سازه.
  • قطعات جوشی در دمای معمولی: 304L کافی است.

جوشکاری 321

برای جوش 321 از سیم یا الکترود 347 استفاده می‌شود، نه 321. دلیلش این است که تیتانیوم در قوس جوش می‌سوزد و به حوضچه جوش نمی‌رسد؛ نیوبیوم در 347 از قوس عبور می‌کند و همان کار تیتانیوم را در فلز جوش انجام می‌دهد. برای جوش 304 معمولاً از 308L استفاده می‌شود.

سوالات متداول

آیا 321 بهتر از 304 است؟

برای کار طولانی بین ۴۲۵ تا ۸۷۰ درجه، بله. برای دمای معمولی، نه لزوماً؛ 304 کافی و رایج‌تر است.

استیل 321 نسوز است؟

در بازار 321 را جزو استیل‌های نسوز می‌دانند، چون برای کار پیوسته در دمای بالا (تا حدود ۹۲۵ درجه، و به‌خصوص ۴۲۵ تا ۸۷۰ درجه) ساخته شده است. برای دمای بالاتر، 309S یا 310S مناسب‌ترند.

معادل اروپایی 321 چیست؟

1.4541 (X6CrNiTi18-10). معادل 304 هم 1.4301 است.

304L یا 321؟

304L برای جوشکاری سنگین در دمای معمولی؛ 321 برای قطعه‌ای که بعد از جوش، مدت طولانی داغ کار می‌کند.

321 را با چه سیم جوشی جوش بدهیم؟

با 347 (E347 یا ER347).

گرید واقعی را چطور مطمئن شوم؟

با گواهی کیفیت کارخانه سازنده؛ در گواهی 321 باید تیتانیوم دیده شود.

راهنمای خواندن سرتیفیکیت ← · تفاوت 304 و 201 ← · تفاوت 310، 310S و 314 ←

استعلام و مشاوره

اگر مطمئن نیستید قطعه شما به 321 نیاز دارد یا 304 کافی است، دمای کار، مدت ماندن در این بازه و جوش خوردن قطعه را بگویید و پیش از سفارش با کارشناس ما مشورت کنید. همراه هر سفارش، گواهی کیفیت کارخانه سازنده ارائه می‌شود.

تماس تلفنی — ۰۲۱-۶۶۳۹۲۶۹۱ واتس‌اپ — ۰۹۰۴۸۷۹۵۵۱۶

منابع و به‌روزرسانی

ترکیب شیمیایی طبق AISI؛ دمای کار و بازه حساس‌شدن از جدول فنی گریدهای سری 300 در سایت، تطبیق‌داده‌شده با Sandmeyer، AZoM، Guanyu و Stainless UK؛ سقف دما در محیط گوگردی از برگه فنی Swiss Steel (1.4541)؛ سیم جوش از راهنمای فنی فروش استیل پوشش.

آخرین به‌روزرسانی:

تهیه و به‌روزرسانی: استیل پوشش.